Veelgestelde vragen – info voor leerkrachten
Een antwoord op vragen n.a.v. de studiedag over Vreemde Vogels.
Een PFD-versie van deze pagina kan je hier downloaden.
- Hoe zet ik de opdracht om in de praktijk?
- Komt Poes en Pluis ook op CD?
- Hoe kan ik schaduwen tekenen, emoties tekenen,…
- Hoe vertel ik het verhaal Poes en Pluis bij kleuters van 3 jaar?
- Hoe breng ik de opdracht over bij de kleuters?
- Hoe kom ik tot een mooi resultaat?
- Hoe moet ik mijn klas verdelen?
- Waar vind ik ideeën of hulp?
- Moeten wij het verhaal van Pluis en…. zelf vertellen vooraleer de illustrator in de klas geweest is, of doet hij/zij dit zelf?
- Moeten we het verhaal Poes en Pluis verdelen onder de klassen, zodat ieder een stukje doet?
- Moet het personage bij alle illustraties van de klas er hetzelfde uitzien?
V: hoe zet ik de opdracht om in de praktijk?
Het project is opgezet als traject met verschillende doelstellingen. We willen kinderen en leerkrachten laten kennismaken met illustraties en geïllustreerde boeken. Daarnaast willen we de kinderen zelf aan de slag laten gaan. Het ‘eindproduct’ (de grote tekening en evt. andere werkjes voor de kleuterklassen of de boekjes voor de lagere scholen) zijn maar een deel van het verhaal. Vooral het proces in de klas is belangrijk: werken met boeken, naar illustraties kijken, nieuwe dingen ontdekken,… Wat het eindprodukt betreft: we vinden het belangrijk dat de kinderen aan de slag gaan met de tekst Poes en Pluis. Verken samen met de kinderen de tekst, laat ze die beleven, speel het na, praat erover, doe er leuke dingen mee… Het belangrijkste is niet om het mooiste boek of de mooiste illustratie te maken, wel om ervoor te zorgen dat kinderen er hun eigen ding in kwijt kunnen. Hoe je het ‘boek’ (lager) of de grote tekening en evt. knutselwerken (kleuters) precies invult, is niet zo belangrijk, wel de weg er naartoe. De uitwerking kan alle kanten uit. Zowel qua technieken (tekening, collage, foto,…), stijl als werkwijze (individueel ,groepjes, één grote groep,…) kan je heel veel kanten uit. Het is een kwestie van ideeën op te doen en creatief te zijn. De ‘artistieke kwaliteit’ van het eindprodukt is ondergeschikt aan het proces in de klas. Gebruik ‘Poes en Pluis’ en het materiaal in de boeken en op de blog om aan de slag te gaan met leuke activiteiten waarbij de kinderen hun eigen beleving centraal staat.
Voor de lagere scholen verwachten we van elke klas op het einde een ‘boekje’ met een cover, illustraties en het verhaal Poes en Pluis. De vorm is helemaal vrij, het aantal illustraties en de werkwijze ook. Zo vinden we het niet zo belangrijk dat het een perfect afgewerkt boekje is van A tot Z. Het kan evengoed een bundeling zijn van illustraties die de kinderen individueel of in groep maakten rond poes en pluis, en die leuk worden gepresenteerd. Het begrip ‘boek’ mag je ruim en creatief interpreteren (groot, klein, dik , dun, collage, mengelmoes of netjes van A tot Z…). Houd er wel rekening mee dat we bvb. geen plaats hebben om van jouw klas een hele muur vol tekeningen te presenteren in de tentoonstelling. Vandaar dat het een ‘soort van boek’ moet zijn.
V: komt Poes en Pluis ook op CD?
Het liedje werd opgenomen door Gerry de Mol. Deze opname kan je beluisteren en downloaden op de Poes en Pluis pagina.
V: hoe kan ik schaduwen tekenen, emoties tekenen,…
Kinderen tekenen heel spontaan. Geef die spontaniteit voldoende ruimte. De techniek moet daar in functie van staan, en niet andersom. Frank Daenen zal in januari nog een infosessie geven voor leerkrachten waarin hij dieper ingaat op de technische kant: bvb. schetsen, perspectief, schaduw, keuze van kleuren edm. Deze infosessie is vrijblijvend en vooral bedoeld als praktische ondersteuning met tips en techniekjes die je eventueel kunt gebruiken in de klas.
In de loop van november/december zullen er ook eenvoudige tekenlessen op de website verschijnen waarbij we dieper ingaan op deze vragen. Handig om de kinderen aan de slag te laten gaan.
V: Hoe vertel ik het verhaal Poes en Pluis bij kleuters van 3 jaar?
Het verhaal werd in eerste instantie geschreven voor lagereschoolkinderen. Toch zitten er heel wat herkenbare ‘belevingsaspecten’ in waar ook kleuters iets mee kunnen. Daarom leek het ons leuk kom met de kleuters ook dingen te doen rond het verhaal Poes en Pluis. De hele tekst ‘verwerken’ is niet de bedoeling, maar er zitten zeker enkele situaties of aanknopingspunten in die voor kleuters ook leuk kunnen zijn om iets mee te doen.
V: Hoe breng ik de opdracht over bij de kleuters?
Voor de kleuters is er geen echt afgelijnde opdracht. Voor de expo verwachten we dat de kleuters in de klas samen de grote lijntekening verder ‘afwerken’ die de illustrator in de klas maakt. Daarnaast is alles mogelijk en niets moet. Het is niet de bedoeling dat de kleuters het hele project vatten, maar de tekst Poes en Pluis biedt zeker aanknopingspunten uit hun belevingswereld waarrond je kunt werken. Beschouw dit als een uitnodiging, het is zeker geen must. Er zijn heel veel mogelijkheden om er ‘iets’ mee te doen, maar je bepaalt zelf wat of hoe.
Door het klasbezoek kunnen de kleuters ook bewust gemaakt worden van het feit dat het de illustrator is die de tekeningen in het boek maakt en zelfs rond dat gegeven kunnen werkjes gemaakt worden.
V: hoe kom ik tot een mooi resultaat?
Focus niet meteen op het eindresultaat, maar op de weg er naartoe. Neem voldoende tijd om de tekst Poes en Pluis te verkennen en te beleven in de klas. De vraag is: hoe beleven wij die als kind, hoe zien wij die, welke beelden roept dat op? Laat de kinderen dit uitwerken in ‘illustraties’, maar dat kan pas nadat de tekst voldoende ‘doorleefd en beleefd’ is. Verken boekjes van diverse illustratoren, doe ideeën op via de blog www.veemdevogels.be. Daarop staan heel veel uiteenlopende illustraties en praktische tips. Zo zal Frank Daenen regelmatig een tip posten, bvb. over hoe je met schaduw een sfeer kunt bepalen. Elke illustrator heeft een eigen stijl, van zeer technisch tot zeer eenvoudig. Dat roept verschillende emoties en sferen op. ‘Tekenen’ is beslist niet de enige manier om te illustreren, ook collage, knutselwerk op foto, fotowerk op zich… Kijk maar eens naar het werk van Pieter Gaudesaboos op de blog. Laat de kinderen creatief aan de slag gaan en hun eigen ding doen. Een eindresultaat dat er mooi uitziet is mooi meegenomen, maar vinden we minder belangrijk dan dat het een doorleefd werk is van de kinderen. Of anders: het proces in de klas (aan de slag gaan met boeken, illustraties verkennen, er met een andere blik naar kijken, de tekst Poes en Pluis ontdekken…) vinden we veel belangrijker dan het ‘werkje’ dat we in de tentoonstelling zullen tonen. Een goed proces in de klas zal ook leiden tot een leuk werkje, of dat nu een artistieke hoogvlieger is of niet…
V: Hoe moet ik mijn klas verdelen?
Dat bepaal je zelf. Je kunt de kinderen laten werken in groepjes of individueel, ze kunnen elk een stuk Poes en Pluis illustreren of elk groepje de hele tekst etc… Naargelang de samenstelling van de klas, beschikbare tijd, ideeën,… bepaal je dat zelf.
V: waar vind ik ideeën of hulp?
We proberen via de blog www.vreemdevogels.be zoveel mogelijk inspiratie te bieden. Je vindt er info en werk van alle meewerkende illustratoren en ook heel wat nieuws en tips. In de bib vind je een stand met Vreemde Vogels boeken, er zijn voorleessessies in de klas, het klasbezoek van de illustrator,boekenpakketten voor de school… We proberen zoveel mogelijk ideeën aan te reiken, maar je beslist zelf wat je meepikt en wat haalbaar is. Tracht ook wat vragen voor te bereiden voor het bezoek van de illustrator, da’s een unieke gelegenheid. Je kunt ook altijd zelf via de blog vragen stellen. Frank Daenen zal die mee opvolgen en regelmatig tips op de blog posten.
V: Moeten wij het verhaal van Pluis en…. zelf vertellen vooraleer de illustrator in de klas geweest is, of doet hij/zij dit zelf?
de illustrator wordt gevraagd om in de klas de opdracht rond Poes en Pluis ‘mee te geven aan de kinderen’, maar zal vooral zijn eigen ding doen (tonen hoe hij/zij zelf werkt). Er is tijdens het klasbezoek geen tijd om de hele tekst te gaan doornemen. Bedoeling is dat de tekst VOOR het klasbezoek al eens wordt verkend in de klas (dat werkt makkelijker, want dan weten de kinderen al dat er met die tekst iets gaat gebeuren) en dat er vooral NA het klasbezoek mee aan de slag wordt gegaan. De illustrator zal iets met die tekst doen, maar eerder beperkt. Bij de kleuters wordt dat een groot formaat lijntekening die in de klas wordt gemaakt door de illustrator. Voor de lagere school gaat het er eerder om dat de illustrator zijn eigen verhaal vertelt, en terloops de kinderen ook de opdracht meegeeft om Poes en Pluis te illustreren. Sommige illustratoren zullen uitgebreider bij Poes en Pluis stilstaan dan anderen, maar zullen vooral hun eigen ding doen rond hun eigen werk. Het is vooral na het klasbezoek dat je als klas zelf aan de slag gaat met Poes en Pluis.
V: Moeten we het verhaal Poes en Pluis verdelen onder de klassen, zodat ieder een stukje doet?
Neen. Het is NIET de bedoeling om het verhaal te gaan opdelen over meerdere klassen. Elke klas (lagere school) werkt rond de hele tekst. Bedoeling is dat die tekst eerst binnenstebuiten wordt gedraaid en ‘beleefd’ en ‘doorleefd’ wordt, alvorens dit te vertalen in illustraties. Bij de kleuters ligt dat anders: voor hen is Poes en Pluis een verhaal waarin een aantal leuke elementen zitten om rond te werken. Hier is het verhaal als geheel niet zo belangrijk, eerder een aanleiding (een thema, kapstokken…) om creatieve dingen te gaan doen (knutselwerkjes, collage,….). Wat je wel kunt doen is het uitwerken van illustraties verdelen over verschillende (groepjes) kinderen binnen dezelfde klas.
V: Moet het personage bij alle illustraties van de klas er hetzelfde uitzien?
voor de lagere scholen is de opdracht: maak een ‘boek’ rond het verhaal Poes en Pluis. Hoe je dit doet (dik, dun, welke technieken,…) beslis je helemaal zelf. Ook de invulling van de tekeningen beslis je zelf. We vinden het ontzettend belangrijk dat de kinderen hun eigen kijk op Poes en Pluis en eigen creativiteit kwijt kunnen in de illustraties. Het is voor ons dus absoluut geen must dat een figuur er altijd hetzelfde uit ziet of dat ze zus of zo wordt getekend. Het enige wat we hebben afgebakend is dat we graag een boek zien van elke klas, met een cover en een binnenwerk met illustraties en tekst. De rest is vrij: hoeveel illustraties, of de kinderen in groep werken dan wel individueel, of ze afspreken hoe een personage eruit ziet dan wel of ieder dat voor zich uitmaakt,… Voel je vrij om dit creatief te interpreteren.
... wil alle kinderen uit Meeuwen-Gruitrode laten kennismaken met illustraties en kinderboeken.
